Ég veit svo sem ekki hvað ég á að nenna að leggja margar færslur undir þessi blessuðu mótmæli gegn ástandinu. Þau eru varla færslunnar virði og urðu svo absúrd í gær að anarkistarnir sem óska ráðamönnum dauða sáu sér leik á borði og gerðu þau að sínum.
Það væri fróðlegt að vita hvers vegna Kolfinna og félagar mótmæltu ekki með Herði og kó eins og síðast.
Og þó, mér er alveg sama.
Mótmæli eru frábær aðferð við að fá ólátabelgjum eitthvað að gera meðan valdhafarnir fara sínu fram. Þjóðin er reið og vill aðgerðir. Hún vill sýna reiðina. Henni til mikillar óhamingju voru það mestmegnis kjánar og fífl sem ættleiddu þessa reiði og gerðu úr henni þau skrípalæti sem staðið hafa í tvo laugardaga. Nú heldur hluti þjóðarinnar að betur sæmi að halda kjafti.
Sem er hræðilegt. Nú á einmitt ekki að halda kjafti. Þótt Kolfinna ætti vissulega að sjá sóma sinn í því að gera það.
Umræðan hefur orðið ómarkvissari eftir því sem liðið hefur á. Það er t.d. orðið illmögulegt að sjá hvort 600 milljarðarnir (hvaða gengi sem þeir miða við) eru einföld ábyrgð ríkisins, eða eitthvað meira. Við ætlum ekki að borga meira, en komumst við upp með að borga minna? Þetta er allt í einum graut.
Eignirnar sem standa á móti þessum skuldum eru í höndum sömu aðila og bera mesta ábyrgð á að koma okkur í þetta klúður. Hvernig er verið að tryggja að þær komist í sem best verð? Meðhöndlun þeirra ræður öllu um það hve þungt höggið verður fyrir þig og mig.
Hvaðan kom fólkið sem nú stjórnar bönkunum? Hvað er þetta fólk búið að vera að gera síðustu misseri? Hvaða tengsl hefur þetta fólk?
Hvers vegna er Fréttablaðið að hvítþvo Samfylkinguna? Hvers vegna er Mogginn að gera það sama fyrir Sjálfstæðisflokkinn? Hvaða áhrif hefur það á blaðamennsku á Íslandi að það er offramboð á blaðamönnum?
Hver er að skrá söguna? Hverra hagsmuna gætir sú saga?
Allir hugsandi menn á Íslandi þurfa að virkja hvern snefill af gagnrýninni hugsun og leggja til hliðar æsinginn og mótþróann. Fjölmiðlamenn þurfa að taka til í eigin ranni og fara að vinna vinnuna sína. Það virðist enginn hafa yfirsýnina. Allir sem eru að vinna í málinu eru með meira en nóg á sinnu könnu.
Þannig gerast slysin.
Og það erum við sem erum fórnarlömbin.
26. október 2008
25. október 2008
Mótmælavitleysan
Það er full ástæða fyrir fólk að streyma á Austurvöll. Þjóðin hefði gott af því. En það er fráleitt að gera það undir því yfirskini að maður sé að sýna stuðning við það fólk sem boðar til mótmælanna.
Það kemur úr hörðustu átt að veitast að seðlabankastjóra eða stjórnvöldum þegar mótmælendur geta ekki einu sinni skipulagt einn mótmælafund án hroðalegs hálfkáks.
Fyrst mótmæltu þeir DO. Fyrir það voru þeir réttilega sakaðir um tilgangslítið einelti. Skipti þá engu þótt tappinn-í-baðkarinu kenningunni væri haldið á lofti, þ.e. þeirri fráleitu hugmynd að án þess að steypa DO af stóli tækist aldrei að uppræta hitt illgresið - og að með því að steypa honum kæmi hitt af sjálfu sér.
Ég fór á mótmælin og fann að mótmælin byrjuðu af krafti en urðu máttlausari þegar leið á og að fáir myndu mæta aftur nema eitthvað nýtt kæmi til. Skipuleggjendur hljóta að hafa fundið þetta líka því þeir tóku þá bráðgáfulegu ákvörðun að hætta að mótmæla DO og mótmæla frekar þögn ráðamanna. Þessa ákvörðun tóku þeir á meðan ráðamenn sögðu á hverjum einasta degi að nú væri tíðinda alveg að vænta.
Þögnin var síðan rofin í gær. Nú ætlar fólk sum sé að streyma á Austurvöll og mótmæla þögn sem ekki er lengur. Þá er tvennt í stöðunni. Leggja stækkunarglerið á allt það sem ráðamenn hafa þó ekki sagt en mótmælandinn vildi heyra, eða mótmæla einhverju öðru. Bara einhverju. Eins og ég spáði reyndar.
Og hver var línan í morgun?
Mætum öll á Austurvöll, til að hittast, til að sýna fram á að við höfum rödd, að við erum til. Sýnum hvert öðru samhygð, að við stöndum saman, og ef ekki einfaldlega til að finna að við erum ekki ein – og að við finnum til
Mótmælin eru sem sagt orðin að einni heljarinnar moðsuðu. Þangað á fólk að streyma til að sanna verufræðilega tilvist sína, eða til að faðma náungann, eða til að mótmæla þögn eða til að hatast við DO. Eða bara eitthvað.
Dettur einhverjum í hug að Jón Baldvin eða Þorvaldur Gylfa séu að fara að þusa yfir lýðnum um faðmlög eða annað knús? Nei, þeir eru að fara að segja hvarðeina sem líklegt er til að bitna á pólitískum andstæðingum þeirra. Þeir eru að fara að sópa sundrungu yfir liðið, líka það sem er komið til að knúsa gervallan heiminn. Mótmælin munu vafalaust ekki síst snúast um það að við séum ekki enn komin í Evrópusambandið.
Ungir Framsóknarmenn verða á svæðinu til að fullkomna sundrungina. Hvernig væri að snúa mótmælunum gegn þeim? Ég gæti stutt slík mótmæli, gegn Framsókn og Sjálfstæðisflokki sem settu þetta allt af stað með því að ausa fé í fólk til íbúðakaupa. Sem síðan setti bankana af stað. Sem síðan setti verðbólguna af stað. Sem síðan setti vextina af stað. Sem síðan setti ICESAVE af stað. Sem síðan setti þjóðina á hausinn.
Og hvernig væri að mótmæla Bretum? Mótmæla Darling og Brown. Sem gerðu illt svo sannarlega verra? Og hvernig væri að mótmæla Fjármálaeftirlitinu sem leyfði auðmönnum að hneppa þjóðina í veðbönd? Hvernig væri að mótmæla auðmönnunum? Seðlabankanum? Af nógu er að taka.
Þa ber vott um nær fullkomið vanhæfi að geta ekki boðað til fjöldasamkomu á þessum tímapunkti vandræðalaust.
Reynið að hysja upp um ykkur brækurnar!
Viðauki:
Það er kreppueinkenni hvernig hin fínni rök mást út og verða ógreinileg. Allt verður einhvernveginn svart/hvítt. Og sem aldrei fyrr sameinast menn í andstöðu eða stuðningi við hitt og þetta. Gagnrýnin hugsun fýkur út í bláinn.
Kreppan er Hallgrími Helgasyni, Kolfinnu Baldvinsdóttur og slíku liði það sama og jólin og 17. júní er ungum sjálfstæðis- og framsóknarmönnum. Skyndilega dillast lífið í takt við annars taktlitla andakt þeirra.
24. október 2008
Símtal Árna við Darling (efnisleg uppskrift)
Oh, darling.
Please believe me.
I'll never do you no harm.
Believe me when I tell you,
I'll never do you no harm.
Oh, darling.
If you leave me,
I'll never make it alone.
Believe me when I beg you,
Don't ever leave me alone.
When you told me
You didn't need me anymore,
Well, you know, I nearly
Broke down and cried.
When you told me
You didn't need me anymore,
Well, you know, I nearly
Broke down and died.
Please believe me.
I'll never do you no harm.
Believe me when I tell you,
I'll never do you no harm.
Oh, darling.
If you leave me,
I'll never make it alone.
Believe me when I beg you,
Don't ever leave me alone.
When you told me
You didn't need me anymore,
Well, you know, I nearly
Broke down and cried.
When you told me
You didn't need me anymore,
Well, you know, I nearly
Broke down and died.
23. október 2008
Skuggahlið kreppunnar
Það er góðærislykt af þeirri hugmynd að kreppan hafi fyrst og fremst þær afleiðingar að þjóðin fari aftur að éta innmat og spila lúdó á fimmtudögum. Það er röklega hreinlega rangt að það að tapa peningum hafi það í för með sér að maður læri að meta allt það sem kostar ekkert.
Ég held raunar að miklu nærtækari leið til að kenna okkur allt um hinar ókeypis lystisemdir hefði verið að láta góðærið standa töluvert lengur. Það er engin betri leið að átta sig á fánýti peninga en að eiga of mikið af þeim.
Það eru miklu fleiri tákn á lofti um að kreppan muni gera að litlu eða engu áratuga siðun þjóðarinnar. Eins og hendi væri veifað sölsuðu ráðamenn undir sig öll völd í landinu og deila nú og drottna. Fámennur hópur atvinnumótmælenda nýtir stöðuna til að stunda iðn sína. Fyrst á Arnarhóli og síðan í vandræðalegu einelti á Austurvelli. Nú ætlar sama fólk að mótmæla aftur - en í þetta skiptið einhverju öðru. Bara einhverju. Einhverju af því fjölmarga sem því mislíkar.
Mótmælendur sem geta mótmælt mörgum sinnum á ári og gætu mótmælt miklu oftar ef þeir nenntu því eru engir hugsjónamenn. Þeir eru einfaldlega samskiptagreindarskert fólk. Fullkomin hliðstæða ofdekraðra krakka sem gera skandal við nammilandið í hagkaupum ef mamma er ekki nógu leiðitöm. Mótmæli eru ekki samskiptaform. Þau eru einræður. Einhliða kröfur. Vissulega nauðsynleg þegar manni er neitað um vettvang til áhrifa, en óverjandi þegar menn kjósa mótmælinn frekar en áhrifavettvanginn vegna eigin leti eða kikksælni.
Verði kreppan djúp og löng mun renna af þjóðinni hraðar en sveif á hana í góðærinu.
Veruleikaflóttinn er síðan óumflýjanlegur þegar fólk sættir sig ekki lengur við þann veruleika sem blasir við. Sumir drekka eða dópa, aðrir hatast við útlendinga, einhverjir ganga ringlaðir um stræti í sunnudagsfötunum og segja allt í allrabesta lagi, það séu svo margar konur farnar að vinna í bönkum og margir heimilisfeður að taka slátur.
Það er ekkert ilmandi við kreppuna. Hún er sprungið klóakrör í stássstofu hverrar einustu fjölskyldu. Aðeins þeir kvefuðu finna ekki lyktina. Það er hægt að flytja í annað herbergi eða annað hús jafnvel. Það er líka hægt að kaupa klemmur og láta sem ekkert sé.
Svo er hægt að laga rörið.
Það er andstyggilegt verk - og líklega langdregið. En flestum nokkuð bersýnilega nauðsynlegt. Og það verk verður aðeins erfiðara ef stunda á róttækan sparðatíning í leiðinni. Það er alveg ljóst að skítnum verður ekki mokað út í réttu hlutfalli við skitu.
Heimsbyggðin öll er að vakna af hugsjónafylleríi. Í S-Afríku þurfa menn að takast á við þá staðreynd að eftir að hætt var að kúga svertingja þá vaða þeir sumsstaðar uppi með ránum, gripdeildum og morðum. Mörgum fannst allt betra í gamla daga. Sömu sögu er að segja frá Rússlandi.
Nú reynir á að standa vörð um lýðræðisleg og siðferðileg gildi. Og verja þau jafnvel þótt það kosti okkur peninga eða neyð. Það er auðvelt að teikna digurbarkalegar myndir í dönsk blöð, það er erfiðara að sýna stillingu og gera það sem er rétt þegar maður á ekki fyrir mat. Fólk svalt til að skila okkur þessum gildum. Það dó. Það drap.
Nú þarf að skrúfa fyrir hatrið og reiðina.
Það verður enginn leiðitamur múlasni þótt hann stilli sig. Það er miklu frekar að maður ani á foraðið í blindri heift. Sá sem er vitur þegir, þótt honum sé sagt að halda kjafti, hafi hann ekkert sérstakt að segja.
Ég held raunar að miklu nærtækari leið til að kenna okkur allt um hinar ókeypis lystisemdir hefði verið að láta góðærið standa töluvert lengur. Það er engin betri leið að átta sig á fánýti peninga en að eiga of mikið af þeim.
Það eru miklu fleiri tákn á lofti um að kreppan muni gera að litlu eða engu áratuga siðun þjóðarinnar. Eins og hendi væri veifað sölsuðu ráðamenn undir sig öll völd í landinu og deila nú og drottna. Fámennur hópur atvinnumótmælenda nýtir stöðuna til að stunda iðn sína. Fyrst á Arnarhóli og síðan í vandræðalegu einelti á Austurvelli. Nú ætlar sama fólk að mótmæla aftur - en í þetta skiptið einhverju öðru. Bara einhverju. Einhverju af því fjölmarga sem því mislíkar.
Mótmælendur sem geta mótmælt mörgum sinnum á ári og gætu mótmælt miklu oftar ef þeir nenntu því eru engir hugsjónamenn. Þeir eru einfaldlega samskiptagreindarskert fólk. Fullkomin hliðstæða ofdekraðra krakka sem gera skandal við nammilandið í hagkaupum ef mamma er ekki nógu leiðitöm. Mótmæli eru ekki samskiptaform. Þau eru einræður. Einhliða kröfur. Vissulega nauðsynleg þegar manni er neitað um vettvang til áhrifa, en óverjandi þegar menn kjósa mótmælinn frekar en áhrifavettvanginn vegna eigin leti eða kikksælni.
Verði kreppan djúp og löng mun renna af þjóðinni hraðar en sveif á hana í góðærinu.
Veruleikaflóttinn er síðan óumflýjanlegur þegar fólk sættir sig ekki lengur við þann veruleika sem blasir við. Sumir drekka eða dópa, aðrir hatast við útlendinga, einhverjir ganga ringlaðir um stræti í sunnudagsfötunum og segja allt í allrabesta lagi, það séu svo margar konur farnar að vinna í bönkum og margir heimilisfeður að taka slátur.
Það er ekkert ilmandi við kreppuna. Hún er sprungið klóakrör í stássstofu hverrar einustu fjölskyldu. Aðeins þeir kvefuðu finna ekki lyktina. Það er hægt að flytja í annað herbergi eða annað hús jafnvel. Það er líka hægt að kaupa klemmur og láta sem ekkert sé.
Svo er hægt að laga rörið.
Það er andstyggilegt verk - og líklega langdregið. En flestum nokkuð bersýnilega nauðsynlegt. Og það verk verður aðeins erfiðara ef stunda á róttækan sparðatíning í leiðinni. Það er alveg ljóst að skítnum verður ekki mokað út í réttu hlutfalli við skitu.
Heimsbyggðin öll er að vakna af hugsjónafylleríi. Í S-Afríku þurfa menn að takast á við þá staðreynd að eftir að hætt var að kúga svertingja þá vaða þeir sumsstaðar uppi með ránum, gripdeildum og morðum. Mörgum fannst allt betra í gamla daga. Sömu sögu er að segja frá Rússlandi.
Nú reynir á að standa vörð um lýðræðisleg og siðferðileg gildi. Og verja þau jafnvel þótt það kosti okkur peninga eða neyð. Það er auðvelt að teikna digurbarkalegar myndir í dönsk blöð, það er erfiðara að sýna stillingu og gera það sem er rétt þegar maður á ekki fyrir mat. Fólk svalt til að skila okkur þessum gildum. Það dó. Það drap.
Nú þarf að skrúfa fyrir hatrið og reiðina.
Það verður enginn leiðitamur múlasni þótt hann stilli sig. Það er miklu frekar að maður ani á foraðið í blindri heift. Sá sem er vitur þegir, þótt honum sé sagt að halda kjafti, hafi hann ekkert sérstakt að segja.
Vinna meira
Nú er bjart yfir, eða þannig, skilaboðin til almennings á Íslandi frá ríkisstjórninni núna, svona undir rós, eru: Nú þurfum við, þ.e. VIÐ, ekki ríkisstjórnin, að bretta upp ermar og vinna aðeins meira, verst að það er frekar lítið um atvinnu núna, og hjálpast að við að greiða niður sukk síðustu ára. Það mun þurfa að hækka skatta, á almenning að sjálfsögðu, ekki fyrirtæki, því þau verða að lifa svo við höfum vinnu, svo þarf að skera niður í þjónustu hins opinbera, líklega þá í rekstri sjúkrahúsa, skóla, og annara slíkra stofnana, ekki sendiráð eða svoleiðis. Þannig að við munum fá minni þjónustu fyrir meiri pening, það er svo sem ekkert nýtt.
Það er reyndar örlítill hængur á þessu og hann er að, við þ.e. almenningur í landinu, höfum unnið eins og vitleysingar, aukavinnu og auka-aukavinnu síðustu ár , aðallega til þess að reyna að taka þátt í góðærinu góða, en þrátt fyrir mikla vinnu og góðan vilja, höfum við einhvernveginn alveg misst af þessu öllu saman, haldið að nú færi að koma að okkur, að fá þó ekki væri nema smá brot af dásemdunum, en aðrir hafa notið ávaxtanna og þegar við erum loksins að nálgast ávaxtaskálina, þá er hún galtóm og ekki nóg með það, helvítin eru búin að selja skálina, farnir með peningana og skilja eftir ógreidda reikninga, sem við eigum núna að greiða. Og nú kemur liðið í stjórnarráðinu og ætlast til að við reddum öllu, bara vinna aðeins meira, standa saman, horfa til framtíðar, ekkert vera að reyna að finna sökudólga, við höfum nú lent í öðru eins áður og staðið það af okkur með okkar heimsfræga dugnaði og vinnusemi.
Ég bara nenni þessu ekki enn eina ferðina, ég segi bara alveg eins og er. Það er ekkert útlit fyrir að aðal sökudólgarnir í málinu, muni taka neina ábyrgð, þeir hamast við að tína saman peningana „sína“ og flýta sér úr landi, og við eigum að sitja uppi með allt helvítis ruglið.
Það verða engar launahækkanir á næstunni hjá okkur, að vísu voru alþingismenn og ráðherrar að fá launahækkun, við erum að tapa lífeyrisréttindum og séreignasjóðum, en að vísu halda alþingismenn og ráðherrar öllum sínum lífeyrisréttindum, við erum að missa atvinnuna, nema að sjálfsögðu alþingismenn og ráðherrar, vegna þess að sömu hálfvitarnir og komu okkur í þessi vandræði, segjast núna ætla að bjarga okkur úr þeim. Trúir því einhver ? Ekki ég.
Ef einhverntímann hefur verið þörf fyrir að „VIГ almenningur stöndum saman, þá er það núna. Hættum að láta ljúga að okkur og plata okkur endalaust, nú er bara komið að því að gera kröfur til þessa fólks sem á að sjá um að sinna okkar málum á Alþingi, nú er komið að þeim að bretta upp ermar og vinna meira, og ef þeir eru ekki færir um að sinna því sem til er ætlast, geta þeir komið sér út og við setjum nýtt fólk í málið. Nú verða fjölmiðlar líka að ganga í lið með okkur, láta menn svara og ekki láta þetta lið komast lengur upp með að bulla einhverja vitleysu við fréttamenn endalaust.
Ég vil svör og aðgerðir, NÚNA, ekki einhverntímann seinna.
Ólafur Ragnar Hilmarsson
Það er reyndar örlítill hængur á þessu og hann er að, við þ.e. almenningur í landinu, höfum unnið eins og vitleysingar, aukavinnu og auka-aukavinnu síðustu ár , aðallega til þess að reyna að taka þátt í góðærinu góða, en þrátt fyrir mikla vinnu og góðan vilja, höfum við einhvernveginn alveg misst af þessu öllu saman, haldið að nú færi að koma að okkur, að fá þó ekki væri nema smá brot af dásemdunum, en aðrir hafa notið ávaxtanna og þegar við erum loksins að nálgast ávaxtaskálina, þá er hún galtóm og ekki nóg með það, helvítin eru búin að selja skálina, farnir með peningana og skilja eftir ógreidda reikninga, sem við eigum núna að greiða. Og nú kemur liðið í stjórnarráðinu og ætlast til að við reddum öllu, bara vinna aðeins meira, standa saman, horfa til framtíðar, ekkert vera að reyna að finna sökudólga, við höfum nú lent í öðru eins áður og staðið það af okkur með okkar heimsfræga dugnaði og vinnusemi.
Ég bara nenni þessu ekki enn eina ferðina, ég segi bara alveg eins og er. Það er ekkert útlit fyrir að aðal sökudólgarnir í málinu, muni taka neina ábyrgð, þeir hamast við að tína saman peningana „sína“ og flýta sér úr landi, og við eigum að sitja uppi með allt helvítis ruglið.
Það verða engar launahækkanir á næstunni hjá okkur, að vísu voru alþingismenn og ráðherrar að fá launahækkun, við erum að tapa lífeyrisréttindum og séreignasjóðum, en að vísu halda alþingismenn og ráðherrar öllum sínum lífeyrisréttindum, við erum að missa atvinnuna, nema að sjálfsögðu alþingismenn og ráðherrar, vegna þess að sömu hálfvitarnir og komu okkur í þessi vandræði, segjast núna ætla að bjarga okkur úr þeim. Trúir því einhver ? Ekki ég.
Ef einhverntímann hefur verið þörf fyrir að „VIГ almenningur stöndum saman, þá er það núna. Hættum að láta ljúga að okkur og plata okkur endalaust, nú er bara komið að því að gera kröfur til þessa fólks sem á að sjá um að sinna okkar málum á Alþingi, nú er komið að þeim að bretta upp ermar og vinna meira, og ef þeir eru ekki færir um að sinna því sem til er ætlast, geta þeir komið sér út og við setjum nýtt fólk í málið. Nú verða fjölmiðlar líka að ganga í lið með okkur, láta menn svara og ekki láta þetta lið komast lengur upp með að bulla einhverja vitleysu við fréttamenn endalaust.
Ég vil svör og aðgerðir, NÚNA, ekki einhverntímann seinna.
Ólafur Ragnar Hilmarsson
Nýtt fíkniefni
Því miður er þetta ekkert gabb, heldur hin fúlasta alvara. Hér er vönduð bresk fréttaskýring um þessi válegu tíðindi:
20. október 2008
Frystir Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn innistæður?
Svo óttast a.m.k. Kaupþingsstarfsmaðurinn sem kom inn á Maurildin klukkan 12:42:20 eftir að hafa gúglað þessa spurningu orðrétta.
19. október 2008
Flónska Davíðs?
Sú rödd hefur heyrst að tími íslenskra stjórnmálamanna sé liðinn eða a.m.k. slegið á frest. Nú sé tími sérfræðinga runninn upp. Þar sem seðlabankastjóri tilheyri berlega fyrri hópnum beri honum því að víkja.
Fátt held ég sé fjær sanni. Við þurfum stjórnmálamenn nú sem aldrei fyrr. Lausnir vandans eru stjórnmálalegs eðlis. Deilan við Breta er stjórnmáladeila. Samskiptin við IMF er á sviði stjórnmála.
Ég skil ekki fólk sem heldur í fullri alvöru að Darling hafi óvart misskilið fjármálaráðherra. Það er ofsalega bláeygt fólk með litla sögulega vídd sem heldur að eignir séu frystar og þeim haldið í frosti dögum eða vikum saman af því að einhver misskildi einhvern í símtali. Ákvarðanir Darlings og Browns snérust um pólitík ekkert annað.
Það er jafn fráleitt að trúa því að Davíð Oddsson hafi óvart sagt að við fengjum lán frá Rússum áður en það var fast í hendi. Það má margt segja um Davíð en eitt verður ekki frá honum tekið. Hann veit eitt og annað um stjórnmál. Eitt og annað sem Geir, Imba, Björgvin, Össur og Árni vita ekki.
Davíð virtist fyrstur til að átta sig. Á meðan aðrir frusu brást hann við. Hann tók tvær ákvarðanir á meðan allir aðrir voru of hræddir til að ákveða nokkuð. Sú fyrri var að segja opinberlega að þjóðin ætlaði ekki að borga skuldir óreiðumanna, hin var að segja frá Rússaláninu.
Það er ekki gild gagnrýni á fyrri ummæli Davíðs að hana megi skilja sem svo að ríkið ætlaði ekki að standa við skuldbindingar sínar.
Þessi yfirlýsing ein skapaði þjóðinni þá einu gagnkröfu sem hún á í öllu málinu. Brown brást of harkalega við og framkvæmdi hugsanlega ólöglegan gjörning. Þannig að nú standa mál þannig að þjóðin skuldar enn sem fyrr ábyrgðarféð - en á á móti kröfu gegn Bretum. Það kostaði frekari starfsemi Kaupþings. Er það endilega verra?
Nú er staðan þannig að lánadrottnar fagna hverri krónu sem þeir fá frá Íslandi í stað þess að telja sig eiga sjálfsagða kröfu upp á miklu meira en ábyrgðina. Hvers vegna? Vegna orða Davíðs.
Hin ummæli Davíðs voru þau að við værum að fara að fá fé frá Rússum. Auðvitað var það pólitískur leikur. Samningsstaða okkar gagnvart Bretum og IMF var engin fram að þessari tilkynningu. Bush varð brjálaður og Brown sendi lúpulegur bréf um að hann vildi leysa málið í góðu. Rússalánið er eini styrkur Íslands í samningum við IMF. Það vill enginn að Rússar eignist ítök hér.
Í öðrum löndum myndi stjórnmálamenn sjá um að takmarka skaðann. Ákveða stefnu og fylgja henni. Þingheimur myndi gæta þess að spilla ekki fyrir. Fjölmiðlar líka. Hér kjaftar hver ofan í annan. Hver einasti smábóndi telur að einmitt hann sé best til þess fallinn að hrista spaðann á sendimanni kóngsins og semja um örlög sveitunga sinna.
Mér er til efs að betri ákvarðanir hafi verið teknar í hráskinnaleiknum öllum en sú ákvörðun að fullyrða í eitt skipti fyrir öll að þjóðin myndi ekki greiða skuldir annarra (ábyrgðin er hennar eigin skuld) og að segja frá Rússaláninu (hvort sem það lán verður tekið eða ekki).
Það er hætt við að hálfkák ýmissa minni stjórnmálamanna geri haginn af því að engu.
Fátt held ég sé fjær sanni. Við þurfum stjórnmálamenn nú sem aldrei fyrr. Lausnir vandans eru stjórnmálalegs eðlis. Deilan við Breta er stjórnmáladeila. Samskiptin við IMF er á sviði stjórnmála.
Ég skil ekki fólk sem heldur í fullri alvöru að Darling hafi óvart misskilið fjármálaráðherra. Það er ofsalega bláeygt fólk með litla sögulega vídd sem heldur að eignir séu frystar og þeim haldið í frosti dögum eða vikum saman af því að einhver misskildi einhvern í símtali. Ákvarðanir Darlings og Browns snérust um pólitík ekkert annað.
Það er jafn fráleitt að trúa því að Davíð Oddsson hafi óvart sagt að við fengjum lán frá Rússum áður en það var fast í hendi. Það má margt segja um Davíð en eitt verður ekki frá honum tekið. Hann veit eitt og annað um stjórnmál. Eitt og annað sem Geir, Imba, Björgvin, Össur og Árni vita ekki.
Davíð virtist fyrstur til að átta sig. Á meðan aðrir frusu brást hann við. Hann tók tvær ákvarðanir á meðan allir aðrir voru of hræddir til að ákveða nokkuð. Sú fyrri var að segja opinberlega að þjóðin ætlaði ekki að borga skuldir óreiðumanna, hin var að segja frá Rússaláninu.
Það er ekki gild gagnrýni á fyrri ummæli Davíðs að hana megi skilja sem svo að ríkið ætlaði ekki að standa við skuldbindingar sínar.
Þessi yfirlýsing ein skapaði þjóðinni þá einu gagnkröfu sem hún á í öllu málinu. Brown brást of harkalega við og framkvæmdi hugsanlega ólöglegan gjörning. Þannig að nú standa mál þannig að þjóðin skuldar enn sem fyrr ábyrgðarféð - en á á móti kröfu gegn Bretum. Það kostaði frekari starfsemi Kaupþings. Er það endilega verra?
Nú er staðan þannig að lánadrottnar fagna hverri krónu sem þeir fá frá Íslandi í stað þess að telja sig eiga sjálfsagða kröfu upp á miklu meira en ábyrgðina. Hvers vegna? Vegna orða Davíðs.
Hin ummæli Davíðs voru þau að við værum að fara að fá fé frá Rússum. Auðvitað var það pólitískur leikur. Samningsstaða okkar gagnvart Bretum og IMF var engin fram að þessari tilkynningu. Bush varð brjálaður og Brown sendi lúpulegur bréf um að hann vildi leysa málið í góðu. Rússalánið er eini styrkur Íslands í samningum við IMF. Það vill enginn að Rússar eignist ítök hér.
Í öðrum löndum myndi stjórnmálamenn sjá um að takmarka skaðann. Ákveða stefnu og fylgja henni. Þingheimur myndi gæta þess að spilla ekki fyrir. Fjölmiðlar líka. Hér kjaftar hver ofan í annan. Hver einasti smábóndi telur að einmitt hann sé best til þess fallinn að hrista spaðann á sendimanni kóngsins og semja um örlög sveitunga sinna.
Mér er til efs að betri ákvarðanir hafi verið teknar í hráskinnaleiknum öllum en sú ákvörðun að fullyrða í eitt skipti fyrir öll að þjóðin myndi ekki greiða skuldir annarra (ábyrgðin er hennar eigin skuld) og að segja frá Rússaláninu (hvort sem það lán verður tekið eða ekki).
Það er hætt við að hálfkák ýmissa minni stjórnmálamanna geri haginn af því að engu.
Mótmæli á Austurvelli
Reynir frændi er í heimsókn. Hann langaði að sjá mótmælin á Austurvelli. Þess vegna fórum við að sjálfsögðu á staðinn, hann í hjólastól en ég ýtandi.
Samræmd skilti með ögrandi áletrunum voru þegar mætt á staðinn þegar við komum. Líka færri samræmd skilti dökkklæddra anarkista hverra áletranir virtust benda til þess að þeir vildu valda DO a.m.k. eins miklum kvölum og þeir höfðu sjálfir orðið fyrir af eigin hendi og annarra í lífinu.
Almennt voru menn frekar á móti DO og með öllum ræðumönnum. Nema anarkistarnir sem gerðu hróp að Þorvaldi Gylfasyni og sögðu honum að halda kjafti þegar hann sagðist vilja að Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn léti rannsóknarnefnd lyfta hér hverjum steini.
Sumir voru leiðinlegir ræðumenn og vildi svo til að konurnar sem tóku til máls voru leiðinlegri en karlarnir. Seinni konan var svo leiðinleg í þusi um háskann við að ala orma á gulli að Thorvaldsen-bar reyndi að kveikja í sjálfum sér á meðan ræðu hennar stóð. Slökkviliðið kom og fór án þess að fundarmenn tækju eftir því og tvær leðurklæddar brunakvaddar löggur læddust með veggjum og reyndu að láta ekki anarkistana sjá sig. Vildu ekki æsa neinn.
Þráinn var fyndnastur, Hörður skemmtilegastur og Þorvaldur sérkennilegastur þar sem hann stóð og tvísté undir barðastórum kábojhatti og í síðum frakka. Hann var eitthvað svo krúttlega stressaður og möldvörpulegur.
Jón Baldvin stóð og brosti eins og nýbakaður faðir þegar hann tók á móti dóttur sinni er hún tölti niður af sviðinu. Því hærra sem múgurinn öskraði á höfuð DO, því meira brosti Jón. Og raunar var furðumikið gert af því að brosa miðað við hvað menn sögðust vera reiðir.
Mótmælin byrjuðu af krafti en smám saman fór af þeim mesti móðurinn. Blóðið sem bullaði í fólki klukkan þrjú var byrjað að storkna um fjögur. Hrópin voru máttlausari og einhvernveginn vissu allir sem á staðnum voru að nú væri þetta orðið gott og að næstum enginn myndi fylgja kalli Harðar og mæta í svona gigg vikulega hér eftir. Ekki nema eitthvað nýtt kæmi til.
Nokkuð hefur verið rætt um fjöldann á staðnum. Löggan segir 500 en Kolfinna sagði fjöldanum að hann hefði átta þúsund eyru. Reykmengaða barþjóninum á Thorvaldsen sagði hún samt lægri tölu, eða 3.000 manns. Fjöldinn trúði Kolfinnu enda leið honum eins og fimmþúsund manns, léttilega. Ég taldi ekki en ég ráfaði dálítið um eftir að mér fór að leiðast. Fjöldinn náði ekki þúsund. Fimm eða sex hundruð er líklega rétt.
En hvort sem þeir voru 500 eða 4.000 sem voru á Austurvelli í dag þá voru þeir ekki allir að mótmæla DO. Ég var þarna til að styðja hann. Ég gerði það með því að hrópa ekki á blóð hans heldur þegja og setja hendurnar í vasana þegar múgurinn klappaði og hlæja ekki nema einhver segði eitthvað reglulega fyndið.
Búið er að merkja við u.þb. 100 manns. Nú er spurningin
hvort merkt sé við einn fimmta af fólkinu eða einn fertugasta.
Samræmd skilti með ögrandi áletrunum voru þegar mætt á staðinn þegar við komum. Líka færri samræmd skilti dökkklæddra anarkista hverra áletranir virtust benda til þess að þeir vildu valda DO a.m.k. eins miklum kvölum og þeir höfðu sjálfir orðið fyrir af eigin hendi og annarra í lífinu.
Almennt voru menn frekar á móti DO og með öllum ræðumönnum. Nema anarkistarnir sem gerðu hróp að Þorvaldi Gylfasyni og sögðu honum að halda kjafti þegar hann sagðist vilja að Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn léti rannsóknarnefnd lyfta hér hverjum steini.
Sumir voru leiðinlegir ræðumenn og vildi svo til að konurnar sem tóku til máls voru leiðinlegri en karlarnir. Seinni konan var svo leiðinleg í þusi um háskann við að ala orma á gulli að Thorvaldsen-bar reyndi að kveikja í sjálfum sér á meðan ræðu hennar stóð. Slökkviliðið kom og fór án þess að fundarmenn tækju eftir því og tvær leðurklæddar brunakvaddar löggur læddust með veggjum og reyndu að láta ekki anarkistana sjá sig. Vildu ekki æsa neinn.
Þráinn var fyndnastur, Hörður skemmtilegastur og Þorvaldur sérkennilegastur þar sem hann stóð og tvísté undir barðastórum kábojhatti og í síðum frakka. Hann var eitthvað svo krúttlega stressaður og möldvörpulegur.
Jón Baldvin stóð og brosti eins og nýbakaður faðir þegar hann tók á móti dóttur sinni er hún tölti niður af sviðinu. Því hærra sem múgurinn öskraði á höfuð DO, því meira brosti Jón. Og raunar var furðumikið gert af því að brosa miðað við hvað menn sögðust vera reiðir.
Mótmælin byrjuðu af krafti en smám saman fór af þeim mesti móðurinn. Blóðið sem bullaði í fólki klukkan þrjú var byrjað að storkna um fjögur. Hrópin voru máttlausari og einhvernveginn vissu allir sem á staðnum voru að nú væri þetta orðið gott og að næstum enginn myndi fylgja kalli Harðar og mæta í svona gigg vikulega hér eftir. Ekki nema eitthvað nýtt kæmi til.
Nokkuð hefur verið rætt um fjöldann á staðnum. Löggan segir 500 en Kolfinna sagði fjöldanum að hann hefði átta þúsund eyru. Reykmengaða barþjóninum á Thorvaldsen sagði hún samt lægri tölu, eða 3.000 manns. Fjöldinn trúði Kolfinnu enda leið honum eins og fimmþúsund manns, léttilega. Ég taldi ekki en ég ráfaði dálítið um eftir að mér fór að leiðast. Fjöldinn náði ekki þúsund. Fimm eða sex hundruð er líklega rétt.
En hvort sem þeir voru 500 eða 4.000 sem voru á Austurvelli í dag þá voru þeir ekki allir að mótmæla DO. Ég var þarna til að styðja hann. Ég gerði það með því að hrópa ekki á blóð hans heldur þegja og setja hendurnar í vasana þegar múgurinn klappaði og hlæja ekki nema einhver segði eitthvað reglulega fyndið.
Búið er að merkja við u.þb. 100 manns. Nú er spurningin
hvort merkt sé við einn fimmta af fólkinu eða einn fertugasta.
18. október 2008
Þekking þarf ekki að kosta neitt
Gildismat fólks er misjafnt. Stundum dansa allir með gildismati fárra. Síðustu ár hefur allt átt að kosta. Ef hægt var að koma því í verð var heimska að gefa það. Slíkt gildismat reyndist háskalegt og nú leita margir að nýju.
Gamall sveitungi okkar feðga, Leó M. Jónsson, er ekki aðeins gáfaður og stútfullur af þekkingu. Hann hefur alltaf verið örlátur á hana. Hann veit allt um sumt, þ.á.m. bíla, og hefur haldið úti vefsíðu í mörg ár þar sem hann hefur gefið fólki ráð og birt þau á netinu.
Sem dæmi um einföld atrið sem Leó kemur á framfæri eru þessi fjögur, sem hreint ekki allir standa klárir á:
Þeir sem lenda ítrekað í að vita ekki hvoru megin bensínlok er á bílum sem þeir keyra þurfa ekki annað en að skoða bensínmælinn í mælaborðinu. Mynd bensíndælunnar sýnir hvoru megin lokið er.
Nær allir bílar hafa hengi fyrir tappann innan á bensínlokinu.
Amerískir jeppar kveikja margir vélarljós í mælaborðinu ef sett er bensín á þá með vélina í gangi. Það getur kostað ferð á verkstæði.
Krókar sem fylgja mörgum bílum og skrúfa á í stuðarann ef draga þarf bílinn eru með öfugum skrúfgangi.
Það er gríðarlegt magn upplýsinga á síðunni og ég skora á alla fróðleiksþyrsta að gramsa í henni.
Gamall sveitungi okkar feðga, Leó M. Jónsson, er ekki aðeins gáfaður og stútfullur af þekkingu. Hann hefur alltaf verið örlátur á hana. Hann veit allt um sumt, þ.á.m. bíla, og hefur haldið úti vefsíðu í mörg ár þar sem hann hefur gefið fólki ráð og birt þau á netinu.
Sem dæmi um einföld atrið sem Leó kemur á framfæri eru þessi fjögur, sem hreint ekki allir standa klárir á:
Þeir sem lenda ítrekað í að vita ekki hvoru megin bensínlok er á bílum sem þeir keyra þurfa ekki annað en að skoða bensínmælinn í mælaborðinu. Mynd bensíndælunnar sýnir hvoru megin lokið er.
Nær allir bílar hafa hengi fyrir tappann innan á bensínlokinu.
Amerískir jeppar kveikja margir vélarljós í mælaborðinu ef sett er bensín á þá með vélina í gangi. Það getur kostað ferð á verkstæði.
Krókar sem fylgja mörgum bílum og skrúfa á í stuðarann ef draga þarf bílinn eru með öfugum skrúfgangi.
Það er gríðarlegt magn upplýsinga á síðunni og ég skora á alla fróðleiksþyrsta að gramsa í henni.
17. október 2008
Hart í bak
Fór óvænt á general-prufu á Hart í bak í kvöld.
Þvílík sýning! Þótt ég hafi séð hana að mér finnst nýlega fyrir norðan var upplifunin ógnarsterk og allt önnur. Tímasetningin gull. Ég held leikritið sé frá '62 en það smellpassar fyrir þjóðina í dag.
Gamall, blindur skipstjóri situr einn og afræktur í greni undir samviskuoki þess að hafa siglt fyrsta og eina glæsifleyi þjóðar sinnar í strand hálfri öld fyrr. Skipi sem þjóðin átti öll saman. Skipi sem börn keyptu nagla í og gengið var sveit úr sveit, mann frá manni, til að selja hlutabréf í.
Dóttir hans, sem einu sinni var glæstasta skipstjóradóttirin, glæsileg, greind, falleg og frjálsleg er nú í raun ekkert annað en vændiskona sem liggur undir ríkum subbupela peninganna vegna og nær öllum öðrum ánægjunnar vegna.
Afabarnið hefur hröklast úr vinnu og skóla enda ætíð undir skugga ættarbölvunarinnar. Hann flosnar upp úr skóla og vinnu og nýtur einskis trausts nema hjá einum gömlum kennara sem tilbúinn er að fórna ævisparnaði sínum fyrir metnað stráksa þegar allar aðrar lánastofnanir hafa dæmt hann ómark.
Leikritið endar á von. Langsóttri von en von engu að síður. En vonin er aðeins fyrir soninn og stelpuna sem hann elskar.
Mamma hans gefur líf sitt upp á bátinn til að verða pelsklædd mella. Afi er sendur á stað sem hann talar um af meiri kulda en sína eigin gröf, elliheimilið. Hreysið er rifið. Upp rís hálfkláruð blokkabyggð. Yfir henni vaka kranar.
Það magnaða við verkið er að við erum að lifa þetta. Og það sem er magnaðast af öllu er að þjóðin getur verið hver sem er af þessum persónum.
Hver verður yfirsterkust er undir okkur komið.
Það þurfa allir að sjá þetta verk nákvæmlega núna. Þetta er það sem leikhús snýst um.
Uppfært: Þórir Sæmundsson fer gjörsamlega á kostum. Frammistaða hans ein og sér réttlætir ferðina. Aðrir voru síðri.
Þvílík sýning! Þótt ég hafi séð hana að mér finnst nýlega fyrir norðan var upplifunin ógnarsterk og allt önnur. Tímasetningin gull. Ég held leikritið sé frá '62 en það smellpassar fyrir þjóðina í dag.
Gamall, blindur skipstjóri situr einn og afræktur í greni undir samviskuoki þess að hafa siglt fyrsta og eina glæsifleyi þjóðar sinnar í strand hálfri öld fyrr. Skipi sem þjóðin átti öll saman. Skipi sem börn keyptu nagla í og gengið var sveit úr sveit, mann frá manni, til að selja hlutabréf í.
Dóttir hans, sem einu sinni var glæstasta skipstjóradóttirin, glæsileg, greind, falleg og frjálsleg er nú í raun ekkert annað en vændiskona sem liggur undir ríkum subbupela peninganna vegna og nær öllum öðrum ánægjunnar vegna.
Afabarnið hefur hröklast úr vinnu og skóla enda ætíð undir skugga ættarbölvunarinnar. Hann flosnar upp úr skóla og vinnu og nýtur einskis trausts nema hjá einum gömlum kennara sem tilbúinn er að fórna ævisparnaði sínum fyrir metnað stráksa þegar allar aðrar lánastofnanir hafa dæmt hann ómark.
Leikritið endar á von. Langsóttri von en von engu að síður. En vonin er aðeins fyrir soninn og stelpuna sem hann elskar.
Mamma hans gefur líf sitt upp á bátinn til að verða pelsklædd mella. Afi er sendur á stað sem hann talar um af meiri kulda en sína eigin gröf, elliheimilið. Hreysið er rifið. Upp rís hálfkláruð blokkabyggð. Yfir henni vaka kranar.
Það magnaða við verkið er að við erum að lifa þetta. Og það sem er magnaðast af öllu er að þjóðin getur verið hver sem er af þessum persónum.
Hver verður yfirsterkust er undir okkur komið.
Það þurfa allir að sjá þetta verk nákvæmlega núna. Þetta er það sem leikhús snýst um.
Uppfært: Þórir Sæmundsson fer gjörsamlega á kostum. Frammistaða hans ein og sér réttlætir ferðina. Aðrir voru síðri.
13. október 2008
Stjórnmálamenn
Það er aldeilis traustvekjandi að hlusta á framámenn í ríkisstjórnarflokkunum núna, Björn Bjarnason Dómsmálaráðherra, náungi sem varla telst alveg valdalaus í Sjálfstæðisflokknum, segir að það sé engum öðrum en Sjálfstæðisflokknum treystandi fyrir því að leiða þjóðina út úr þeim fjármálavanda sem við erum í núna. Hverskonar andskotans bull er þetta ? Voru það ekki þeir sem leiddu okkur hingað ?
Ingibjörg Sólrún, segir að nú sé eina vitið að drífa okkur í Evrópusambandið, það sé tilgangslaust að senda menn út á einhverjum bátskeljum til að sækja fisk, það hafi nú komið okkur í vanda áður, hvað á hún eiginlega við ? Ég reikna reyndar með að þetta sé hugsað sem einhver samlíking hjá henni. En verðum við ekki að afla okkur tekna ? Hafa ekki fiskveiðar einmitt haldið í okkur lífinu gegnum tíðina ? Er ekki einmitt málið núna að reyna með öllum ráðum að auka tekjurnar, borga skuldirnar og koma okkur á lappirnar aftur ? Hún gerir eflaust ráð fyrir að Evrópusambandið bíði spennt eftir að geta fengið að draga okkur uppúr skítnum og dusta af okkur. Ég tel mikinn ábyrgðarhlut að reyna að telja okkur trú um að innganga í Evrópusambandið leysi allan okkar vanda. Ég vek athygli á að Ingibjörg Sólrún er formaður Samfylkingarinnar og auk þess Utanríkisráðherra þjóðarinnar, hún heldur að lausnin sé fólgin í því að láta einhveja aðra glíma við vandann, ef það er rétt skilið hjá mér, nú þá á hún bara að drullast í burtu fyrst hún er ekki starfi sínu vaxin, en ekki fara skríðandi fyrir okkar hönd til „vina“ okkar í Evrópu. Vorum við eitthvað að biðja um það ? allavega, ekki ég.
Nei það er ekki traustvekjandi að fylgjast með Ríkisstjórninni fást við ástandið, og aðgerðir hennar ekki til þess fallnar að auka bjartsýni, allt eitthvað yfirklór og skítareddingar. Hvernig væri nú að leita til aðila sem hafa eitthvað vit á því sem verið er að fást við, bæði í fjármálaheiminum og í samskiptum við aðrar þjóðir ? Það þarf sérfræðinga til að reyna að fá sem allra mest fyrir eignir okkar (þ.e. bankanna og annara fyrirtækja) það þarf sérfræðinga til að tala okkar máli meðal annara þjóða. Þeir sem nú eru að brasa í þessu þ.e. Ríkisstjórn Íslands, hefur einfaldlega ekkert vit á því sem hún er að reyna, það er bara hver skítareddingin á fætur annari, og í sumum tilvikum gera þeir illt verra. Hvað er athugavert við að leita til sérfræðinga um aðstoð ? Fáum í lið með okkur bestu sérfræðinga sem völ er á, og gerum allt sem mögulegt er til að koma eins vel út úr þessu og hægt er. Varla förum við á bílaverkstæði (með fullri virðingu fyrir þeim) ef við eigum við veikindi að stríða, eða hvað ? Nei er þá ekki betra að hafa samband t.d. við lækni ?
Að lokum vil ég benda fólki á að hugsa jákvætt og vera bjartsýnt, það erum bara við sjálf sem getum ráðið því hvernig okkur líður, og hve mikil áhrif við látum ástandið hafa á okkur. Ég átta mig á að þetta verður erfitt fjárhagslega, en þótt ótrúlegt megi virðast, þá eru peningar ekki allt.
Ég segi eins og „maðurinn“ sagði: Hjá mér eru engin peningavandamál, það er þetta peningaleysi sem er smá vandamál.
Ólafur Ragnar Hilmarsson.
Ingibjörg Sólrún, segir að nú sé eina vitið að drífa okkur í Evrópusambandið, það sé tilgangslaust að senda menn út á einhverjum bátskeljum til að sækja fisk, það hafi nú komið okkur í vanda áður, hvað á hún eiginlega við ? Ég reikna reyndar með að þetta sé hugsað sem einhver samlíking hjá henni. En verðum við ekki að afla okkur tekna ? Hafa ekki fiskveiðar einmitt haldið í okkur lífinu gegnum tíðina ? Er ekki einmitt málið núna að reyna með öllum ráðum að auka tekjurnar, borga skuldirnar og koma okkur á lappirnar aftur ? Hún gerir eflaust ráð fyrir að Evrópusambandið bíði spennt eftir að geta fengið að draga okkur uppúr skítnum og dusta af okkur. Ég tel mikinn ábyrgðarhlut að reyna að telja okkur trú um að innganga í Evrópusambandið leysi allan okkar vanda. Ég vek athygli á að Ingibjörg Sólrún er formaður Samfylkingarinnar og auk þess Utanríkisráðherra þjóðarinnar, hún heldur að lausnin sé fólgin í því að láta einhveja aðra glíma við vandann, ef það er rétt skilið hjá mér, nú þá á hún bara að drullast í burtu fyrst hún er ekki starfi sínu vaxin, en ekki fara skríðandi fyrir okkar hönd til „vina“ okkar í Evrópu. Vorum við eitthvað að biðja um það ? allavega, ekki ég.
Nei það er ekki traustvekjandi að fylgjast með Ríkisstjórninni fást við ástandið, og aðgerðir hennar ekki til þess fallnar að auka bjartsýni, allt eitthvað yfirklór og skítareddingar. Hvernig væri nú að leita til aðila sem hafa eitthvað vit á því sem verið er að fást við, bæði í fjármálaheiminum og í samskiptum við aðrar þjóðir ? Það þarf sérfræðinga til að reyna að fá sem allra mest fyrir eignir okkar (þ.e. bankanna og annara fyrirtækja) það þarf sérfræðinga til að tala okkar máli meðal annara þjóða. Þeir sem nú eru að brasa í þessu þ.e. Ríkisstjórn Íslands, hefur einfaldlega ekkert vit á því sem hún er að reyna, það er bara hver skítareddingin á fætur annari, og í sumum tilvikum gera þeir illt verra. Hvað er athugavert við að leita til sérfræðinga um aðstoð ? Fáum í lið með okkur bestu sérfræðinga sem völ er á, og gerum allt sem mögulegt er til að koma eins vel út úr þessu og hægt er. Varla förum við á bílaverkstæði (með fullri virðingu fyrir þeim) ef við eigum við veikindi að stríða, eða hvað ? Nei er þá ekki betra að hafa samband t.d. við lækni ?
Að lokum vil ég benda fólki á að hugsa jákvætt og vera bjartsýnt, það erum bara við sjálf sem getum ráðið því hvernig okkur líður, og hve mikil áhrif við látum ástandið hafa á okkur. Ég átta mig á að þetta verður erfitt fjárhagslega, en þótt ótrúlegt megi virðast, þá eru peningar ekki allt.
Ég segi eins og „maðurinn“ sagði: Hjá mér eru engin peningavandamál, það er þetta peningaleysi sem er smá vandamál.
Ólafur Ragnar Hilmarsson.
12. október 2008
Neyðarlög
Ætli almennan breskan borgara hefði grunað fyrir 7 árum að lög sem sett voru undir yfirskini hryðjuverkaógnar yrðu seinna notuð sem vopn í milliríkjadeilu við vinveitt ríki? Til að frysta eigur og knésetja fjármálafyrirtæki?
Hið ógnvænlega við lögin er ekki að þeim sé beitt núna. Hið ógnvænlega er að það skuli vera hægt að beita þeim núna og í þessum tilgangi. Það er nefnilega ekki verið að misnota þau á neinn hátt, heldur notfæra víðtækar lagaheimildir sem þau hafa í för með sér.
Hættan við að hraða lagafrumvörpum í gegnum og framhjá eðlilegum leiðum í skjóli neyðarástands eða „sérstakra og óvenjulegra aðstæðna” hlýtur að kristallast í aðgerðum Breta. Hættan á að mannréttindi hvers konar séu fótum troðin og langtímahugsjónum sé fórnað fyrir skammtímahagnað.
Mannréttindi eru yfirleitt fyrsta fórnarlamb erfiðra aðstæðna. Og samskiptin við bresk yfirvöld síðustu daga ættu að sannfæra okkur um að sú hætta sé raunveruleg.
En í staðinn önum við áfram, fullviljug til að gera sömu mistök í eigin samfélagi. Froðufellandi fólk með heykvíslar fer fram á tafarlausa upptöku eigna þeirra sem það hefur stimplað sem sökudólga — skítt með hvort þeir hafa eitthvað til saka unnið. Við komumst að því seinna. Neyðarástandið kallar barasta á þetta!
Og við fussum yfir því að feministar skuli vilja að jafnréttislög séu áfram höfð til hliðsjónar þegar og ef einhvers konar enduruppbygging fer fram. Það er fullgild athugasemd. Reyndar þröngsýn, því það er margt fleira í hættu en kynjasjónarmið eða jafnvel jafnréttissjónarmið almennt. Það eru mannréttindi. Grunngildi og réttlæti. Hvar eru samskonar ályktanir frá öðrum félögum eða áhyggjufullum mannréttindasinnum?
Nei, nú er ekki greinilega rétti tíminn til að hafa áhyggjur af slíku. Nú er rétti tíminn til að fá útrás fyrir blóðþorstann með því að refsa nokkrum auðmönnum án dóms og laga — eða helst með nýjum lögum sem heimila það. Það bætir allt.
Þangað til við verðum svo sjálf fyrir barðinu á því.
Egill grillar Jón Ásgeir
Vá!
Það held ég að Philip Green sé reiður út í Egil Helga núna.
Jón Ásgeir fær stóran plús fyrir að mæta í Silfrið og halda stillingu sinni. Virðist vera heilsteyptasti karakterinn í útrásarliðinu.
Fór Egill yfir strikið?
Hreint ekki. Egill hefur raunar staðið sig aðdáunarlega í aðdraganda þessara hremminga og í gegn um þær. Hann hlustar greinilega á fólkið sem ber til hans umkvörtunarefni sín. Hann tekur harm annarra til sín. Og virðist einn um það (fyrir utan kannski Ingva Hrafn).
Söngurinn um að ekki sé tímabært að finna sökudólga hefur ómað síðustu viku. Það má vel vera. En það er svo sannarlega tími til að skipta skapi.
Tími blaðurs er liðinn. Nú vantar innistæður.
Egill var í fullum rétti. Jón hafði gott af þessu. Þjóðin hafði gott af þessu. Þetta var lófinn sem skall á smettinu í afvötnunartilgangi.
Það held ég að Philip Green sé reiður út í Egil Helga núna.
Jón Ásgeir fær stóran plús fyrir að mæta í Silfrið og halda stillingu sinni. Virðist vera heilsteyptasti karakterinn í útrásarliðinu.
Fór Egill yfir strikið?
Hreint ekki. Egill hefur raunar staðið sig aðdáunarlega í aðdraganda þessara hremminga og í gegn um þær. Hann hlustar greinilega á fólkið sem ber til hans umkvörtunarefni sín. Hann tekur harm annarra til sín. Og virðist einn um það (fyrir utan kannski Ingva Hrafn).
Söngurinn um að ekki sé tímabært að finna sökudólga hefur ómað síðustu viku. Það má vel vera. En það er svo sannarlega tími til að skipta skapi.
Tími blaðurs er liðinn. Nú vantar innistæður.
Egill var í fullum rétti. Jón hafði gott af þessu. Þjóðin hafði gott af þessu. Þetta var lófinn sem skall á smettinu í afvötnunartilgangi.
11. október 2008
Davíð, Kjartan og Co.
Það er dálítið merkilegt að þegar góðvinir Davíðs snúast gegn honum opinberlega standa þeir gjarnan öðru megin við háan peningastafla en hann.
Einhverjum gæti það þótt til marks um ráðvendni Davíðs frekar en hinna.
Og hverjum er ekki sama þótt Kjartani sárni? Hann er samsekur um að hafa haft ævisparnaðinn af fjölda fólks og sóað honum í vitleysu.
Einhverjum gæti það þótt til marks um ráðvendni Davíðs frekar en hinna.
Og hverjum er ekki sama þótt Kjartani sárni? Hann er samsekur um að hafa haft ævisparnaðinn af fjölda fólks og sóað honum í vitleysu.
Kímni
Íslenskur húmor dó í kvöld, þegar Spaugstofan sýndi sinn lélegasta þátt af öllum lélegum...til þessa.
Guð hjálpi oss ef ríkið þjóðnýtir aðrar sjónvarpsstöðvar og fær þá spaugstofumenn til að sjá um grínið á hinum "nýju" sjónvarpsstöðvum.
Það er ekki einu sinni hægt að brosa af þessum vitleysingum og húmorinn þeira er svo vanþróaður og barnalegur að mér er það til efs að fólk hafi almennt gaman að þessu.
Bóla
Guð hjálpi oss ef ríkið þjóðnýtir aðrar sjónvarpsstöðvar og fær þá spaugstofumenn til að sjá um grínið á hinum "nýju" sjónvarpsstöðvum.
Það er ekki einu sinni hægt að brosa af þessum vitleysingum og húmorinn þeira er svo vanþróaður og barnalegur að mér er það til efs að fólk hafi almennt gaman að þessu.
Bóla
10. október 2008
Ísland II
Björgunaraðgerðir stjórnvalda ganga fyrst og síðast út á að sleppa því barasta að borga skuldir. Það virkar ágætlega, því verður ekki neitað. Ég hef verið að íhuga að fara að þeirra fordæmi sjálfur, skilja gróðavænlega starfsemi mína og eignir frá þessum leiðindaskuldum — og leyfa svo skuldahlutanum að fara á hausinn.
Ég er í það minnsta hæstánægður með þessi skilaboð frá æðstu ráðamönnum. Hér hef ég vaðið í þeirri villu allt of lengi að einhver dyggð eða jafnvel réttlæti sé fólgið í því að reyna að standa við þær skuldbindingar sem ég geri — og það jafnvel þó þær séu við útlendinga.
Betur má þó ef duga skal og það vita ráðamenn líka. Nú ríður á að næla í öll lán sem hægt er og safna forða. Þá skiptir engu hvaðan gott kemur. Rússland er t.a.m. fínn kostur. Rússar eru nefnilega hvort eð er í ónáð hjá vestrænum vinum okkar, svo við getum sníkt aðstoð hjá Bandaríkjamönnum ef sovétið sendir vopnaða handrukkara á okkur þegar fréttist af næsta skrefi í björgunaráætluninni góðu. Næsta skref er nefnilega leynivopnið — þjóðarstolt okkar íslenska hagkerfis.
Við fáum bara nýja kennitölu á allt heila klabbið.
Það verða engar eignir eftir í þrotabúi gamla Íslands, þaulæfðir viðskiptamógúlar okkar munu hafa komið öllum verðmætum örugglega undan áður en það verður tekið til gjaldþrotaskipta. Þeir hafa verið að æfa þessar aðgerðir í smáum skömmtum í áratugi til að vera viðbúnir akkúrat svona ástandi.
Nýja Ísland, Iceland Republic hf., verður miklu betra og með flottara lógó. Íslendingar fá allir forkaupsrétt á hlutabréfum, laun æðstu ráðamanna verða árangurstengd og frelsið verður ráðandi.
Bálreiðir Rússarnir geta ekki snert okkur í nýja landinu, þó það sé reyndar ekkert annað en gamla Ísland með nýju nafni og árangurstengdum forstjórum. Þeir verða að láta sér nægja að hirða bara restina af gamla Íslandi; einhver kíló af verðlausum krónum sem hægt er að bræða (nýja Ísland verður auðvitað gert upp í evrum) og nokkra fúna ráðherrabústaði sem tímabært var orðið að skipta út.
Guð blessi Ísland II.
9. október 2008
Viðskipti stöðvuð með íslenskar krónur
Danske bank er hættur að skipta við Ísland. Hinir fylgja í kjölfarið. Í fyrramálið má reikna með því að greiðslukort Íslendinga í útlöndum hætti að virka.
Sendiráðin bíða væntanlega spennt eftir strandaglópum.
Það er bara spurning hvað þetta varir lengi.
Sendiráðin bíða væntanlega spennt eftir strandaglópum.
Það er bara spurning hvað þetta varir lengi.
Davíð Oddsson leiddur til aftöku
Enginn stjórnmálamaður hefur verið lagður jafn heiftarlega í einelti síðustu misserin og Davíð Oddsson. Og nú vofir aftaka hans yfir.
Sú krafa, sem ómar iðulega, þegar þjóðin er ósátt um að einhver axli ábyrgð er ekkert annað en ringlandi uppvakningur úr frumkristni í bland við heiðnar mannfornir. Það er nákvæmlega ekkert bætt með því að reka fólk í stríðum straumum, nema eitthvað betra komi í staðinn.
Hver er glæpur Davíðs?
Hann jók hér efnahagslegt frelsi. Hann sat í Seðlabankanum þegar allt fór til fjandans.
Það var ekki hann sem stýrði þjóðinni í þrot. Það var ekki hann sem tók risavaxin lán á lán ofan án þess að eiga möguleika á að endurgreiða þau nema með enn stærri lánum.
Skeytasendingar milli hans og varaformanns Sjálfstæðisflokksins eru athygliverðar þegar haft er í huga að Þorgerður Katrín hefur ríka hagsmuni bundna við einn bankanna. Hún hefur notið eldanna margfalt á við Davíð, þótt hann hafi keypt eldspýturnar. Hvort þeirra skyldi fjalla um málið með ómengaðri dómgreind. Hve miklu af fé almennings hefði Þorgerður verið tilbúin að verja í að vernda fjármálastofnanirnar? En fjármálaráðherrann?
Getur verið að Davíð hafi forðað þjóðinni frá áratuga skuldbindingum með því að neita bönkunum um fyrirgreiðslu? Getur verið að Davíð hafi metið stöðuna rétt og vitað að sjóðunum yrði betur fyrirkomið með öðrum hætti?
Það var fullkomið aðgerðarleysi stjórnvalda sem dró Davíð aftur inn í stjórnmál. Hann hefur einn fárra flotið vakandi að þessum feigðarósi. Hann varaði við árásum á gengið á meðan bankarnir mokuðu fé í eigin sjóði í blöndu af örvæntingu og græðgi.
Og hvað sagði Davíð svona óskaplega rangt í Kastljósinu? Hefði hann átt að gefa í skyn að þjóðin myndi borga þessar skuldir sem rætt var um? Hefði hann átt að haga orðum sínum þannig að froðusnakkurinn Gordon Brown gæti ekki notað þau sem átyllu til sakbendingar?
Davíð er yfir það hafinn.
Það má ekki láta hatur andstæðinga hans blinda fólkinu sýn. Hvað hefðu þeir sjálfir gert? Ausið fé í Glitni? Landsbankann? Kaupþing?
Ég er andskoti hræddur um það.
Sú krafa, sem ómar iðulega, þegar þjóðin er ósátt um að einhver axli ábyrgð er ekkert annað en ringlandi uppvakningur úr frumkristni í bland við heiðnar mannfornir. Það er nákvæmlega ekkert bætt með því að reka fólk í stríðum straumum, nema eitthvað betra komi í staðinn.
Hver er glæpur Davíðs?
Hann jók hér efnahagslegt frelsi. Hann sat í Seðlabankanum þegar allt fór til fjandans.
Það var ekki hann sem stýrði þjóðinni í þrot. Það var ekki hann sem tók risavaxin lán á lán ofan án þess að eiga möguleika á að endurgreiða þau nema með enn stærri lánum.
Skeytasendingar milli hans og varaformanns Sjálfstæðisflokksins eru athygliverðar þegar haft er í huga að Þorgerður Katrín hefur ríka hagsmuni bundna við einn bankanna. Hún hefur notið eldanna margfalt á við Davíð, þótt hann hafi keypt eldspýturnar. Hvort þeirra skyldi fjalla um málið með ómengaðri dómgreind. Hve miklu af fé almennings hefði Þorgerður verið tilbúin að verja í að vernda fjármálastofnanirnar? En fjármálaráðherrann?
Getur verið að Davíð hafi forðað þjóðinni frá áratuga skuldbindingum með því að neita bönkunum um fyrirgreiðslu? Getur verið að Davíð hafi metið stöðuna rétt og vitað að sjóðunum yrði betur fyrirkomið með öðrum hætti?
Það var fullkomið aðgerðarleysi stjórnvalda sem dró Davíð aftur inn í stjórnmál. Hann hefur einn fárra flotið vakandi að þessum feigðarósi. Hann varaði við árásum á gengið á meðan bankarnir mokuðu fé í eigin sjóði í blöndu af örvæntingu og græðgi.
Og hvað sagði Davíð svona óskaplega rangt í Kastljósinu? Hefði hann átt að gefa í skyn að þjóðin myndi borga þessar skuldir sem rætt var um? Hefði hann átt að haga orðum sínum þannig að froðusnakkurinn Gordon Brown gæti ekki notað þau sem átyllu til sakbendingar?
Davíð er yfir það hafinn.
Það má ekki láta hatur andstæðinga hans blinda fólkinu sýn. Hvað hefðu þeir sjálfir gert? Ausið fé í Glitni? Landsbankann? Kaupþing?
Ég er andskoti hræddur um það.
Bankafólk í snörunni
Það á að vera forgangsmál hjá þjóðinni að hlúa að starfsmönnum fjármálafyrirtækjanna þessa dagana. Það fólk er ekki aðeins undir gríðarlegu álagi og hrætt um framtíð sína. Sumt af því hefur óafvitandi orðið þess valdandi að fólk hefur tapað aleigunni. Og það finnur til persónulegrar ábyrgðar.
Nú tala margir um afturhvarf til stórrar þorpssálar. Slíkt hjal er marklaust ef við ætlum að skipta þjóðinni í þrjóta og fórnarlömb. Við erum öll fórnarlömb. Við sitjum öll í sömu súpunni.
Nú er svo komið að næstu dagar geta allt eins borið með sér auknar hörmungar. Krónan gæti styrkst á morgun, hún gæti líka orðið verðlaus með öllu. Það er raunhæfur möguleiki að hætt verði að taka á móti islenskum greiðslukortum erlendis.
Hvað svo sem gerist mun mikið mæða á starfsmönnum bankanna næstu daga og álagið eykst aðeins þegar nær dregur mánaðarmótum. Ef álagið verður of mikið þá hættir þetta fólk einfaldlega að mæta í vinnuna.
Nú tala margir um afturhvarf til stórrar þorpssálar. Slíkt hjal er marklaust ef við ætlum að skipta þjóðinni í þrjóta og fórnarlömb. Við erum öll fórnarlömb. Við sitjum öll í sömu súpunni.
Nú er svo komið að næstu dagar geta allt eins borið með sér auknar hörmungar. Krónan gæti styrkst á morgun, hún gæti líka orðið verðlaus með öllu. Það er raunhæfur möguleiki að hætt verði að taka á móti islenskum greiðslukortum erlendis.
Hvað svo sem gerist mun mikið mæða á starfsmönnum bankanna næstu daga og álagið eykst aðeins þegar nær dregur mánaðarmótum. Ef álagið verður of mikið þá hættir þetta fólk einfaldlega að mæta í vinnuna.
8. október 2008
Þess vegna erum við í djúpum skít,
Þegar mikið býr undir treystir enginn alfrjálsum markaði til að finna ásættanlegt jafnvægi. Þess vegna er kvótakerfi í fiskveiðum. Ef ekkert kvótakerfi væri segir hagfræðikenningin að eftirfarandi gerist:
Ef afli er takmarkaður með sóknarmarki mun útgerðarmaðurinn ekki geta notið ágóðans af veiðunum nema í takmörkuðu magni. Ástæðan er sú að einhver annar útgerðarmaður gæti verið að nota aurinn til að setja stærri vél í bátinn eða kaupa öflugri veiðarfæri. Allir útgerðarmenn setja því allan kraft í vöxt og þá vill þjóðhagsleg og önnur hagkvæmni gleymast.
Þessi eldgamla kenning skýrir einkennilega vel það sem virðist hafa gengið á í fjármálaheiminum. Vöxtur er það eina sem menn hafa hugsað um. Allir nema getulausir afdalabændur sem nú er hampað sem hetjum. Menn höfðu ekki efni á öðru en að keppa.
Fall fjármálaheima hefur sáralítið með hagfræði að gera. Þar er það sálfræðin sem klikkaði. Sálfræðin fjármálamannsins er fiskifræði skipstjórans. Án hennar vantar grunninn.
Bankamennirnir gerðu ekkert rangt. Sökin er ekki þeirra. Sökin er miklu fremur stjórnvalda sem settu ekki þær hömlur sem þarf til að reiknað væri með öðrum hagsmunum en vexti.
En þar var hið sama uppi á teningnum. Íslensk stjórnvöld létu ginna sig út í frelsiskapphlaup.
Þau gátu ekki annað en hlaupið með.
Þau gerðu rétt.
Þau mörk sem þurfti eru alþjóðleg. Þau hefðu aldrei verið sett án þeirrar reynslu sem nú er fengin.
Þetta hlaut allt að gerast.
Hitt er svo annað mál að við svona áföll kemur manndómur berlega í ljós í ótal smásögum, sem þó skipta hverfandi máli í raunverulegu samhengi hlutanna.
Ef afli er takmarkaður með sóknarmarki mun útgerðarmaðurinn ekki geta notið ágóðans af veiðunum nema í takmörkuðu magni. Ástæðan er sú að einhver annar útgerðarmaður gæti verið að nota aurinn til að setja stærri vél í bátinn eða kaupa öflugri veiðarfæri. Allir útgerðarmenn setja því allan kraft í vöxt og þá vill þjóðhagsleg og önnur hagkvæmni gleymast.
Þessi eldgamla kenning skýrir einkennilega vel það sem virðist hafa gengið á í fjármálaheiminum. Vöxtur er það eina sem menn hafa hugsað um. Allir nema getulausir afdalabændur sem nú er hampað sem hetjum. Menn höfðu ekki efni á öðru en að keppa.
Fall fjármálaheima hefur sáralítið með hagfræði að gera. Þar er það sálfræðin sem klikkaði. Sálfræðin fjármálamannsins er fiskifræði skipstjórans. Án hennar vantar grunninn.
Bankamennirnir gerðu ekkert rangt. Sökin er ekki þeirra. Sökin er miklu fremur stjórnvalda sem settu ekki þær hömlur sem þarf til að reiknað væri með öðrum hagsmunum en vexti.
En þar var hið sama uppi á teningnum. Íslensk stjórnvöld létu ginna sig út í frelsiskapphlaup.
Þau gátu ekki annað en hlaupið með.
Þau gerðu rétt.
Þau mörk sem þurfti eru alþjóðleg. Þau hefðu aldrei verið sett án þeirrar reynslu sem nú er fengin.
Þetta hlaut allt að gerast.
Hitt er svo annað mál að við svona áföll kemur manndómur berlega í ljós í ótal smásögum, sem þó skipta hverfandi máli í raunverulegu samhengi hlutanna.
7. október 2008
Dásamlegt
Þetta er nú aldeilis stókostlegur dagur, hamingjan lekur af öllu, hvert sem litið er. Bensínverðið lækkaði um svona, tíu krónur eða svo, krónan, (þ.e. gjaldmiðillinn, ekki búðin) hækkaði, bankarnir eru opnir upp á gátt, flestir virðast hafa í nógu að snúast, meira að segja alþingismenn eru mjög uppteknir, við störf, aldrei þessu vant, og til að toppa allt þetta þá er sólin farin að skína líka. Er ástæða til annars en að vera bjartsýnn þegar lífið leikur svona við okkur ?
Undanfarnar vikur hefur allt verið á niðurleið, allir þungbúnir á svip með tárvot augu, enginn talað um neitt annað en kreppu, gjaldþrot, tap og svartnætti. Nú er heldur betur að rofa til, og svona ljómandi gott útlit hjá okkur, Rússar geta varla beðið eftir að fá að lána okkur peninga, norðmenn í startholunum með aðstoð til okkar, allir spenntir að fá tækifæri til að aðstoða.
Ætli strákarnir í bönkunum fari ekki að hengja upp jakkafötin sín, og finna sér eitthvað nýtt til að dunda við, kannski golf eða eitthvað svoleiðis, allavega ættu þeir ekki að vera í neinum peningavandræðum, eftir að hafa fyllt alla sína vasa af peningum í „góðærinu“, við hin ættum að minnta kosti ekki að þurfa að hafa áhyggjur af þeim, og af hverju ættum við svosem að hafa áhyggjur ? Þetta er allt saman tóm helvítis hamingja núna.
Það eina sem kannski gæti valdið áhyggjum núna, er að það eru ennþá sömu mennirnir í Seðlabankanum og það er ennþá sama Ríkisstjórnin, en hvers vegna að hafa áhyggjur af því ? Þeir vita nú líklega hvað þeir eru að gera. Þetta er bara frábært og ekkert annað.
Ef ekki er hægt að brosa og njóta lífsins núna, ja þá er það hreinlega aldrei hægt.
Góðar stundir.
Ólafur Ragnar Hilmarsson.
Undanfarnar vikur hefur allt verið á niðurleið, allir þungbúnir á svip með tárvot augu, enginn talað um neitt annað en kreppu, gjaldþrot, tap og svartnætti. Nú er heldur betur að rofa til, og svona ljómandi gott útlit hjá okkur, Rússar geta varla beðið eftir að fá að lána okkur peninga, norðmenn í startholunum með aðstoð til okkar, allir spenntir að fá tækifæri til að aðstoða.
Ætli strákarnir í bönkunum fari ekki að hengja upp jakkafötin sín, og finna sér eitthvað nýtt til að dunda við, kannski golf eða eitthvað svoleiðis, allavega ættu þeir ekki að vera í neinum peningavandræðum, eftir að hafa fyllt alla sína vasa af peningum í „góðærinu“, við hin ættum að minnta kosti ekki að þurfa að hafa áhyggjur af þeim, og af hverju ættum við svosem að hafa áhyggjur ? Þetta er allt saman tóm helvítis hamingja núna.
Það eina sem kannski gæti valdið áhyggjum núna, er að það eru ennþá sömu mennirnir í Seðlabankanum og það er ennþá sama Ríkisstjórnin, en hvers vegna að hafa áhyggjur af því ? Þeir vita nú líklega hvað þeir eru að gera. Þetta er bara frábært og ekkert annað.
Ef ekki er hægt að brosa og njóta lífsins núna, ja þá er það hreinlega aldrei hægt.
Góðar stundir.
Ólafur Ragnar Hilmarsson.
5. október 2008
Bubbi Blanki
Djöfull fannst mér Bubbi ógeðslega leiðinlegur í sjónvarpinu í kvöld.
Þessa dagana grenjar Bubbi eins og kornabarn yfir því að hafa tapað öllum milljónunum sínum og hefur boðað til mótmæla niðrí bæ. Þó svo að ég sjái í sjálfu sér fulla ástæðu til þess að mótmlæla fáránlegri hagstjórn, þá skuluð þið ekkert vera að reikna með mér til þess að taka þátt í mótmælum gegn ríkisstjórninni af því að Bubbi er orðinn blankur.
Ég man ekki til þess að Bubbi hafi boðað til mótmæla gegn fáránlegu ástandi á meðan hann var að keyra Range Roverinn sinni í einhvern laxveiðitúrinn. Hann var svo sem ekkert syngjandi fyrir sveltandi verkalýðinn á meðan hann var að éta trufflusveppi og styrjuhrogn milli þess sem hann verslaði hlutabréf eins og óður maður.
Ef Bubbi er fyrst að átta sig á því núna að það sé eitthvað að hagstjórninni, þá finnst mér hann bara vera verulega eftir á, og hann nær ekki að kenna lesblindunni sinni um það.
Mér fanst Bubbi virka hrokafullur og leiðinlegur í sjónvarpinu í kvöld. Þarna sat hann og þóttist ekki einu sinni muna hvaða lag var númer 2 á nýjustu plötunni sem hann gaf út. !!! Það þarf enginn að segja mér að maðurinn sé með slíkt gullfiskaminni að muna ekki svona hluti.
En núna er sem sagt partýið búið hjá Bubba, rétt eins og hjá öllum hinum. Í staðin fyrir að fara og sækja um vinnu, þá er Bubbi búinn að grenja í fjölmiðlum í heila viku. Hvernig á ég að fara að því að vorkenna manni sem tapaði milljónum í hlutabréfasukki og er orðinn svo blankur að hann ætlar að vinna 2 tíma á viku hjá rás 2 á mánudagskvöldum ?
Ég hef fullan skilning á því að þetta sé ævistarfið hans,og lífeyrissparnaðurinn hans hafi nánast gufað upp. En það vill bara þannig til, að gamla fólkið sem býr á Íslandi í dag, er að lepja dauðan úr skel og hefur séð ævistarfið sitt fara fyrir lítið.
Bubbi tapaði sínum peningum sjálfur, en ég má búast við því að Lífeyrissjóðirnir ætli að nota minn ævisparnað til þess að reyna bjarga því sem bjargað verður í íslensku viðskiptalífi. Nú á að fara að nota mína peninga til þess að borga þær krónur sem aðrir töpuðu.
Og svo er farið að snjóa í fjöll í þokkabót...fokk!!
Bóla
Þessa dagana grenjar Bubbi eins og kornabarn yfir því að hafa tapað öllum milljónunum sínum og hefur boðað til mótmæla niðrí bæ. Þó svo að ég sjái í sjálfu sér fulla ástæðu til þess að mótmlæla fáránlegri hagstjórn, þá skuluð þið ekkert vera að reikna með mér til þess að taka þátt í mótmælum gegn ríkisstjórninni af því að Bubbi er orðinn blankur.
Ég man ekki til þess að Bubbi hafi boðað til mótmæla gegn fáránlegu ástandi á meðan hann var að keyra Range Roverinn sinni í einhvern laxveiðitúrinn. Hann var svo sem ekkert syngjandi fyrir sveltandi verkalýðinn á meðan hann var að éta trufflusveppi og styrjuhrogn milli þess sem hann verslaði hlutabréf eins og óður maður.
Ef Bubbi er fyrst að átta sig á því núna að það sé eitthvað að hagstjórninni, þá finnst mér hann bara vera verulega eftir á, og hann nær ekki að kenna lesblindunni sinni um það.
Mér fanst Bubbi virka hrokafullur og leiðinlegur í sjónvarpinu í kvöld. Þarna sat hann og þóttist ekki einu sinni muna hvaða lag var númer 2 á nýjustu plötunni sem hann gaf út. !!! Það þarf enginn að segja mér að maðurinn sé með slíkt gullfiskaminni að muna ekki svona hluti.
En núna er sem sagt partýið búið hjá Bubba, rétt eins og hjá öllum hinum. Í staðin fyrir að fara og sækja um vinnu, þá er Bubbi búinn að grenja í fjölmiðlum í heila viku. Hvernig á ég að fara að því að vorkenna manni sem tapaði milljónum í hlutabréfasukki og er orðinn svo blankur að hann ætlar að vinna 2 tíma á viku hjá rás 2 á mánudagskvöldum ?
Ég hef fullan skilning á því að þetta sé ævistarfið hans,og lífeyrissparnaðurinn hans hafi nánast gufað upp. En það vill bara þannig til, að gamla fólkið sem býr á Íslandi í dag, er að lepja dauðan úr skel og hefur séð ævistarfið sitt fara fyrir lítið.
Bubbi tapaði sínum peningum sjálfur, en ég má búast við því að Lífeyrissjóðirnir ætli að nota minn ævisparnað til þess að reyna bjarga því sem bjargað verður í íslensku viðskiptalífi. Nú á að fara að nota mína peninga til þess að borga þær krónur sem aðrir töpuðu.
Og svo er farið að snjóa í fjöll í þokkabót...fokk!!
Bóla
3. október 2008
Skuldir
Erlendar skuldir þjóðarinnar, ég hafði ekki gert mér nokkra grein fyrir stöðunni, enda hafa ráðamenn þjóðarinnar, auk bankasérfræðinganna, verið alveg óþreytandi undanfarið við að segja okkur hvað þetta er allt í góðum málum, hér eru nú ekki vandræðin, við erum alveg sér á báti hvað varðar fjármálin, allt eins og best verður á kosið.
Svo fór ég í smá skoðunarferð á internetinu, þurfti ekki að eyða miklum tíma í það, á nokkrum mínútum, með því að heimsækja heimasíður Seðlabankans, Hagstofunnar og nokkrar aðrar, komst ég að því að skuldir þjóðarinnar við útlönd voru í ágúst 2008 tíu þúsund milljarðar, já segi og skrifa, tíu þúsund milljarðar, (ég skrifa það með bókstöfum því ég var ekki viss um að vera með passlega mörg núll í tölunni) þær, skuldirnar, hafa að sjálfsögðu hækkað dálítið síðan í ágúst, þó ekki sé nema bara vegna gengisbreytinga, af þessum tíu þúsund milljörðum, skulduðu bankarnir og fjárfestingasjóðir átta þúsund og fimm hundruð milljarða. Ekki furða að afborganirnar séu frekar háar.
Fyrst fannst mér fínt að Ríkið tæki Glitni yfir, en nú er ég ekki eins viss, því að þessir áttatíu og fjórir milljarðar sem Ríkið borgar fyrir 75% í bankanum fara bara í eina afborgun af láni, sem þarf að greiða í næstu viku, síðan þarf að greiða nokkra milljarða í viðbót á næstu mánuðum, hvar eigum við að fá aura fyrir því, hingað til hafa bankamennirnir góðu, bara tekið lán til að borga og svo bara annað lán þegar þarf að borga meira, en nú er staðan orðin þannig að það er bara ekki hægt að fá lán, og ekki er nú of mikið til af aurum í Seðlabankanum, auk þess er líka orðið erfitt fyrir hann að fá lán. Og hvað þá ? Jú Ríkið er þá orðið eigandi af meirihluta Glitnis, og verður þá sennilega að gera einhverjar ráðstafanir til að borga, hvernig farið verður að því veit ég ekki, en ekki finnst mér mjög bjart yfir þessu.
Er kannski jafn gott, eða betra að láta bara Glitni fara á hausinn ? Ég get ekki svarað því, en eflaust er einhver sem getur það, í öllu falli held ég að nú væri ráð að leita til enhvers sem hefur vit á þessu, og fá ráðleggingar um hvað best er að gera í stöðunni. Það er að minnsta kosti löngu ljóst að hvorki bankastrákarnir né Ríkisstjórnin hafa nokkurt einasta vit á þessu, og kallarnir í Seðlabankanum eru alls ófærir um að gera nokkuð af viti.
Möguleikar á að geta borgað skuldirnar, vergar þjóðartekjur eru uþb. níu hundruð milljónir á ári, ef við myndum setja það allt í að greiða af erlendum lánum næstu árin, þá gætum við, ef við erum mjög heppin, kannski greitt megnið af vöxtunum af lánunum okkar í útlöndum, en ekkert af lánunum sjálfum, það getur varla endað vel. Nú bara verður að fá einhverja með viti til að finna út úr þessu, nú eða bara dúndra okkur í gjaldþrot. En það er auðvitað það sem við erum, GJALDÞROTA.
Að lokum, öll útrásin, öll fjármálasnilli íslensku viðskiptajöfranna síðustu árin var bara tekin að láni, ég meina, meira að segja ég gæti látið líta út fyrir að ég væri moldríkur, í einhvern tíma, svo lengi sem ég fengi alltaf nýtt og nýtt lán fyrir öllu sem mig langaði í, alveg þar til ég þyrfti að fara að borga af þessum lánum, þá er hætt við að eitthvað myndi klikka. Andskotans rugl er þetta alltsaman.
Ólafur Ragnar Hilmarsson.
Svo fór ég í smá skoðunarferð á internetinu, þurfti ekki að eyða miklum tíma í það, á nokkrum mínútum, með því að heimsækja heimasíður Seðlabankans, Hagstofunnar og nokkrar aðrar, komst ég að því að skuldir þjóðarinnar við útlönd voru í ágúst 2008 tíu þúsund milljarðar, já segi og skrifa, tíu þúsund milljarðar, (ég skrifa það með bókstöfum því ég var ekki viss um að vera með passlega mörg núll í tölunni) þær, skuldirnar, hafa að sjálfsögðu hækkað dálítið síðan í ágúst, þó ekki sé nema bara vegna gengisbreytinga, af þessum tíu þúsund milljörðum, skulduðu bankarnir og fjárfestingasjóðir átta þúsund og fimm hundruð milljarða. Ekki furða að afborganirnar séu frekar háar.
Fyrst fannst mér fínt að Ríkið tæki Glitni yfir, en nú er ég ekki eins viss, því að þessir áttatíu og fjórir milljarðar sem Ríkið borgar fyrir 75% í bankanum fara bara í eina afborgun af láni, sem þarf að greiða í næstu viku, síðan þarf að greiða nokkra milljarða í viðbót á næstu mánuðum, hvar eigum við að fá aura fyrir því, hingað til hafa bankamennirnir góðu, bara tekið lán til að borga og svo bara annað lán þegar þarf að borga meira, en nú er staðan orðin þannig að það er bara ekki hægt að fá lán, og ekki er nú of mikið til af aurum í Seðlabankanum, auk þess er líka orðið erfitt fyrir hann að fá lán. Og hvað þá ? Jú Ríkið er þá orðið eigandi af meirihluta Glitnis, og verður þá sennilega að gera einhverjar ráðstafanir til að borga, hvernig farið verður að því veit ég ekki, en ekki finnst mér mjög bjart yfir þessu.
Er kannski jafn gott, eða betra að láta bara Glitni fara á hausinn ? Ég get ekki svarað því, en eflaust er einhver sem getur það, í öllu falli held ég að nú væri ráð að leita til enhvers sem hefur vit á þessu, og fá ráðleggingar um hvað best er að gera í stöðunni. Það er að minnsta kosti löngu ljóst að hvorki bankastrákarnir né Ríkisstjórnin hafa nokkurt einasta vit á þessu, og kallarnir í Seðlabankanum eru alls ófærir um að gera nokkuð af viti.
Möguleikar á að geta borgað skuldirnar, vergar þjóðartekjur eru uþb. níu hundruð milljónir á ári, ef við myndum setja það allt í að greiða af erlendum lánum næstu árin, þá gætum við, ef við erum mjög heppin, kannski greitt megnið af vöxtunum af lánunum okkar í útlöndum, en ekkert af lánunum sjálfum, það getur varla endað vel. Nú bara verður að fá einhverja með viti til að finna út úr þessu, nú eða bara dúndra okkur í gjaldþrot. En það er auðvitað það sem við erum, GJALDÞROTA.
Að lokum, öll útrásin, öll fjármálasnilli íslensku viðskiptajöfranna síðustu árin var bara tekin að láni, ég meina, meira að segja ég gæti látið líta út fyrir að ég væri moldríkur, í einhvern tíma, svo lengi sem ég fengi alltaf nýtt og nýtt lán fyrir öllu sem mig langaði í, alveg þar til ég þyrfti að fara að borga af þessum lánum, þá er hætt við að eitthvað myndi klikka. Andskotans rugl er þetta alltsaman.
Ólafur Ragnar Hilmarsson.
Biden vann
Það var himinn og haf á milli Palins og Bidens í kappræðunum. Vissulega hélt Palin út án þess að gera stórkostlega gloríu og er sigurvegari að því leyti. Hún er ekki sama fíflið og hún leit út fyrir.
En trekk í trekk, aftur og aftur, komst hún upp með að svara ekki spurningum og hefja langar, þjálfaðar ræður um hin og þessi mál sem hún vissi að myndu afla stiga. Spyrillinn var of deigur. Biden sýndi undraverða stillingu.
Allt sem Palin sagði voru annað hvort klisjur eða einfaldanir. Hún tryggði stöðu sína meðal þess fólks sem er ginnkeypt fyrir slíku.
Hún yrði skelfilegur forseti. Hættulegur heimsbyggðinni.
En trekk í trekk, aftur og aftur, komst hún upp með að svara ekki spurningum og hefja langar, þjálfaðar ræður um hin og þessi mál sem hún vissi að myndu afla stiga. Spyrillinn var of deigur. Biden sýndi undraverða stillingu.
Allt sem Palin sagði voru annað hvort klisjur eða einfaldanir. Hún tryggði stöðu sína meðal þess fólks sem er ginnkeypt fyrir slíku.
Hún yrði skelfilegur forseti. Hættulegur heimsbyggðinni.
2. október 2008
Taugaveiklun
Velmegun síðustu áratuga hefur soðið allan tögginn úr þjóðinni. Hún er hálf karakterlaus. Nú blasir kreppan við og menn standa nákvæmlega jafn glórulausir andspænis henni og uppsveiflunni áður. Talandinn og athafnirnar eru jafn upplýstar.
Bankarnir hafa níðst á krónunni ársfjórðungslega síðasta árið til að lengja í hengingarólinni. Þeir voru farnir að haga sér eins og fíklar. Aðgerðir þeirra voru farnar að bitna á þeim sjálfum. Nú fáum við öll sameiginlega á baukinn.
Og einn bankinn er farinn í meðferð.
Og nú er Steingrímur Joð í essinu sínu. Það þarf náttúruhamfarir til að maður eins og hann virki. Hann þrífst á örvæntingu. Þegar allir voru saddir var hann dauður.
En þetta eru engar hamfarir. Þetta er kreppa. Hún er tímabundin. Hún gengur yfir. Hún er ekki af völdun hnatthlýnunar, stríða eða uppskerubrests. Það er enginn engisprettufaraldur.
Vörst keis senaríó er svipað og þegar jakkafataklæddir menn köstuðu sér úr skýjakljúfum.
Eftir á er alltaf horft á slík viðbrögð sem læmingjaleg. Þau eru veila í hugsun.
Þjóðin hefur sumpart gott af þessu. Hagsýni, sparsemi og ráðdeild er stórlega áfátt.
Þjóðin er miðaldra. Nú er hún búin að fá hjartaáfall í kjölfar áratuga sukks og hreyfingarleysist. Nú fer hún að hreyfa sig.
Við komum heilbrigðari út úr þessu en við fórum inn í það - þótt við verðum blankari.
Bankarnir hafa níðst á krónunni ársfjórðungslega síðasta árið til að lengja í hengingarólinni. Þeir voru farnir að haga sér eins og fíklar. Aðgerðir þeirra voru farnar að bitna á þeim sjálfum. Nú fáum við öll sameiginlega á baukinn.
Og einn bankinn er farinn í meðferð.
Og nú er Steingrímur Joð í essinu sínu. Það þarf náttúruhamfarir til að maður eins og hann virki. Hann þrífst á örvæntingu. Þegar allir voru saddir var hann dauður.
En þetta eru engar hamfarir. Þetta er kreppa. Hún er tímabundin. Hún gengur yfir. Hún er ekki af völdun hnatthlýnunar, stríða eða uppskerubrests. Það er enginn engisprettufaraldur.
Vörst keis senaríó er svipað og þegar jakkafataklæddir menn köstuðu sér úr skýjakljúfum.
Eftir á er alltaf horft á slík viðbrögð sem læmingjaleg. Þau eru veila í hugsun.
Þjóðin hefur sumpart gott af þessu. Hagsýni, sparsemi og ráðdeild er stórlega áfátt.
Þjóðin er miðaldra. Nú er hún búin að fá hjartaáfall í kjölfar áratuga sukks og hreyfingarleysist. Nú fer hún að hreyfa sig.
Við komum heilbrigðari út úr þessu en við fórum inn í það - þótt við verðum blankari.
Meiri kreppa
Glitnir, hvar er allur hagnaður síðustu ára ? Samkvæmt ársreikningum og fréttum síðustu ára var gríðarlegur hagnaður af rekstri Glitnis, ár eftir ár. Hvar eru þeir peningar núna ? Varla hafa stjórnendur og eigendur bankans mjólkað það allt út jafnóðum, eða hvað ? Getur það virkilega verið ? Ég trúi varla að þessir snillingar hafi eytt öllu strax, og ekki gert ráð fyrir að staðan gæti hugsanlega átt eftir að breytast einhverntíma.
Það er auðvitað ekki hægt að ætlast til þess að þessir náungar sem stjórna bankanum, hugsi eitthvað fram í tímann, þetta eru náttúrulega bara gaurar sem eru með í mesta lagi 10-20 milljónir á mánuði í laun ásamt ýmsum öðrum hlunnindum, sem of langt mál er að telja upp hér. Og auðvitað getum við ekki gert kröfu um að, þeir séu eitthvað að spá í að ástandið gæti hugsanlega versnað eitthvað, einhverntíma, þetta hefur allt gengið svo glimrandi vel til þessa, þeir hafa flestir getað keypt sér hús á nokkra tugi milljóna sem hefur síðan verið hægt að rífa, til að geta byggt nýtt aðeins hentugra, svo hafa þeir náð að ferðast aðeins, og jafnvel kaupa sumarhús, eða jarðir hér og þar, þeir hafa meira að segja, sumir, getað keypt sér nýja bíla og hvað eina.
Eigendur bankans, auðvitað sárvorkenni ég þeim, (nú verð ég að stoppa aðeins og þerra augun) þeir hafa tapað rosalega mörgum milljörðum núna á stuttum tíma, en svo velti ég fyrir mér, á hvað keyptu þeir bankann á sínum tíma ? og hvað eru þeir búnir að fá í arðgreiðslur af honum síðustu ár ? Leggjum saman allt sem þeir hafa fengið í hagnað, drögum síðan frá það sem þeir hafa tapað, hvað kemur út úr því dæmi ? Ég veit það ekki sjálfur, en eflaust getur einhver fundið út úr því. Svo eru það allir þessir sem eiga einhverja smáhluti í bankanum, hver bað þá að leggja sparifé sitt í hlutabréf ? Ég held að það sé aðallega von um hagnað, og það er ágætt, en þeir sem taka þá ákvörðun að leggja fé (ég tala nú ekki um sparifé sitt, eða taka lán til þess) í hlutabréfakaup, þeir hljóta að gera sér grein fyrir því að þessu fylgir áhætta, stundum græða menn og stundum ekki. Þeir væla ekkert mjög mikið á meðan þeir græða, en fara allir að grenja ef þeir tapa einhverju. Hvers vegna í andskotanum lögðu þeir ekki bara peningana sína á reikning ? Það er nefnilega nokkuð öruggt, en að vísu ekki eins mikil von um hagnað.
Nei, ég vorkenni þessu liði akkurat ekki neitt, það var enginn sem neyddi þá til neins, ég hef hins vegar meiri áhyggjur af öllum hinum, sem eiga ekki neina banka eða fjárfestingarfélög eða eitthvað annað, það verður nefnilega alveg örugglega þannig, eina ferðina enn, að við aumingjarnir, borgum allt helvítis ruglið fyrir rest. Það er alveg sama hvað það verður kallað, þjóðarsátt, eða eitthvað annað, við borgum bara. Og svo verða það sömu snillingarnir sem ákveða hve mikið við borgum.
Þetta er dásamlegt helvítis system.
Ólafur Ragnar Hilmarsson.
Það er auðvitað ekki hægt að ætlast til þess að þessir náungar sem stjórna bankanum, hugsi eitthvað fram í tímann, þetta eru náttúrulega bara gaurar sem eru með í mesta lagi 10-20 milljónir á mánuði í laun ásamt ýmsum öðrum hlunnindum, sem of langt mál er að telja upp hér. Og auðvitað getum við ekki gert kröfu um að, þeir séu eitthvað að spá í að ástandið gæti hugsanlega versnað eitthvað, einhverntíma, þetta hefur allt gengið svo glimrandi vel til þessa, þeir hafa flestir getað keypt sér hús á nokkra tugi milljóna sem hefur síðan verið hægt að rífa, til að geta byggt nýtt aðeins hentugra, svo hafa þeir náð að ferðast aðeins, og jafnvel kaupa sumarhús, eða jarðir hér og þar, þeir hafa meira að segja, sumir, getað keypt sér nýja bíla og hvað eina.
Eigendur bankans, auðvitað sárvorkenni ég þeim, (nú verð ég að stoppa aðeins og þerra augun) þeir hafa tapað rosalega mörgum milljörðum núna á stuttum tíma, en svo velti ég fyrir mér, á hvað keyptu þeir bankann á sínum tíma ? og hvað eru þeir búnir að fá í arðgreiðslur af honum síðustu ár ? Leggjum saman allt sem þeir hafa fengið í hagnað, drögum síðan frá það sem þeir hafa tapað, hvað kemur út úr því dæmi ? Ég veit það ekki sjálfur, en eflaust getur einhver fundið út úr því. Svo eru það allir þessir sem eiga einhverja smáhluti í bankanum, hver bað þá að leggja sparifé sitt í hlutabréf ? Ég held að það sé aðallega von um hagnað, og það er ágætt, en þeir sem taka þá ákvörðun að leggja fé (ég tala nú ekki um sparifé sitt, eða taka lán til þess) í hlutabréfakaup, þeir hljóta að gera sér grein fyrir því að þessu fylgir áhætta, stundum græða menn og stundum ekki. Þeir væla ekkert mjög mikið á meðan þeir græða, en fara allir að grenja ef þeir tapa einhverju. Hvers vegna í andskotanum lögðu þeir ekki bara peningana sína á reikning ? Það er nefnilega nokkuð öruggt, en að vísu ekki eins mikil von um hagnað.
Nei, ég vorkenni þessu liði akkurat ekki neitt, það var enginn sem neyddi þá til neins, ég hef hins vegar meiri áhyggjur af öllum hinum, sem eiga ekki neina banka eða fjárfestingarfélög eða eitthvað annað, það verður nefnilega alveg örugglega þannig, eina ferðina enn, að við aumingjarnir, borgum allt helvítis ruglið fyrir rest. Það er alveg sama hvað það verður kallað, þjóðarsátt, eða eitthvað annað, við borgum bara. Og svo verða það sömu snillingarnir sem ákveða hve mikið við borgum.
Þetta er dásamlegt helvítis system.
Ólafur Ragnar Hilmarsson.
1. október 2008
BANNAÐ YNGRI EN 18
Þegar ég var krakki stundaði ég það að láta bekkjarfélaga krota eitthvað rugl á töfluna í kennslustofunni og svo tengdi ég saman línur í heilar myndir. Þar þjálfaðist, held ég, mikilvægur hæfileiki.
Ef ég hefði verið hugrakkari hefði ég gert þetta:
Ef ég hefði verið hugrakkari hefði ég gert þetta:
Gerast áskrifandi að:
Færslur (Atom)